سنگسارتان مىكنيم » . امّا معناى حسد در اين روايت اين است كه مردم ميان يكديگر حسد مىورزيدند نه اينكه پيامبران به مردم حسد بورزند و خداوند نيز به اين مطلب اشاره فرموده است كه : « أَمْ يَحْسُدُونَ النَّاسَ عَلى ما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ فَقَدْ آتَيْنا آلَ إِبْراهِيمَ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ آتَيْناهُمْ مُلْكاً عَظِيماً » ؛ « 1 » بلكه به مردم براى آنچه خدا از فضل خويش به آنان عطا فرموده است حسد مىورزند ؛ در حقيقت ما به خاندان ابراهيم كتاب و حكمت داديم و به آنان ملكى بزرگ بخشيدم » . امّا معناى انديشه دربارهء مردم ، ابتلاى پيامبران به وسسه‌گران است ؛ همانگونه كه در قرآن دربارهء وليد بن مغيره چنين آمده است : « إِنْ هذا إِلَّا قَوْلُ الْبَشَرِ » ؛ همانا كه او انديشيد و سنجيد ؛ كشته بادا ، چگونه او سنجيد ؟ » « 2 » يعنى او پس از انديشهء شيطانى دربارهء قرآن گفت : « إِنْ هذا إِلَّا قَوْلُ الْبَشَرِ » ؛ « 3 » اين [ قرآن ] نيست مگر سخن بشر » . « 4 » نگارنده گويد : آنچه كه شيخ صدوق رحمه اللّه دربارهء تأويل اين روايت فرموده است نيكو است ولى بايد دانست كه حديث در كتاب شريف كافى و در كتاب‌هاى ديگر ، جملاتى در ادامه دارد كه تأويل شيخ صدوق را نفى مىكند ؛ زيرا در ادامهء اين روايت آمده است : مؤمن حسد خويش را آشكار نمىسازد . بر اساس اين فراز از روايت ، گروهى از حديث‌شناسان حسد را به گونه‌اى معنا نموده‌اند كه غبطه را نيز شامل شود و چنان كه حسد اندك باشد و نمايان نگردد گناه به شمار نمىآيد . « طيره » كه در روايت نيز آمده است به معناى شوم پنداشتن و فال بد زدن دربارهء پديده‌هاى آفرينش است . معناى انديشه در

--> ( 1 ) . سوره نساء / 54 . ( 2 ) . سوره مدّثر / 18 و 19 . ( 3 ) . سوره مدثر / 25 . ( 4 ) . خصال ص 89 90 .